Basın Kartı Nasıl Alınır? Şartlar, Türler ve Başvuru Rehberi

Blog Article

Basın kartı nasıl alınır? Göreve bağlı, serbest ve sürekli kart türleri, başvuru şartları, gerekli belgeler ve Komisyon süreci bu rehberde toplandı.

Basın kartı almak isteyen bir muhabir için ilk akla gelen başlık genellikle şudur: Hangi şartlar aranıyor ve başvuru nasıl yapılıyor? Bu sorunun cevabı , 2023 yılında yürürlüğe giren ve 2024'te güncellenen Basın Kartı Yönetmeliği'nde madde madde yer alıyor.

Bu rehberde ; kart türlerini, aranan nitelikleri , kurumlara uygulanan kontenjanları , başvurunun nasıl ilerlediğini , başvuruları karara bağlayan Komisyonun çalışma usulünü ve kartın iade edilmesi gereken durumları yürürlükteki düzenlemeler ışığında açıklıyoruz. Hedefimiz , okumayı tamamladığınızda başvurunuzu eksiksiz biçimde hazırlayabilmeniz .

Basın Kartı Nedir?

En kısa tanımıyla basın kartı, İletişim Başkanlığının şartları taşıyan gazetecilere ve medya çalışanlarına verdiği, kamu ve özel tüm kurumlarca kabul edilen resmî kimlik belgesidir. Kartın temel görevi, sahibinin basın mesleğinde çalıştığını resmî olarak ortaya koymaktır.

Kart, kişinin kendi başına edinebileceği bir belge değildir. Çoğu başvuruda kişinin bir medya kuruluşunda 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışması, çalıştığı medya kuruluşunun da yönetmelikteki kriterleri karşılaması gerekir. Yani başvuru iki yönlü bir değerlendirmedir: hem kişi hem kurum incelenir .

"Sarı Basın Kartı" Adı Nereden Geliyor?

Gündelik dilde kullanılan "sarı kart" tabiri, resmî bir kart türünün adı değildir ; kartın uzun yıllardır kullanılan rengine gönderme yaparak ortaya çıkmış yerleşik bir ifadedir. Yönetmelikte toplam beş tür sayılır ve günlük kullanımda "sarı kart" denildiğinde genellikle göreve bağlı basın kartı anlaşılır .

Basın Kartı Hangi Kurallara Tabidir?

Kartın hukuki çerçevesi , 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Kanunun verdiği yetkiyle hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı website Kararı ile kabul edilmiş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır . Bu düzenleme , 2018 tarihli eski yönetmeliği tamamen ortadan kaldırmıştır.

Düzenlemede 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yeni hükümler eklenmiştir. Bu değişikliklerle ; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin belirlenmesinde serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının dikkate alınacağı düzenlenmiş , Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar baştan yazılmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı unvanı da girmiştir.

Yasal dayanak: Basın Kanunu'nun ek 1-8. maddeleri
Uygulama metni: 7051 sayılı karar ekindeki yönetmelik (RG 10/4/2023, sayı 32159)
Revizyon: 2024 yılında 8624 sayılı kararla yapılan değişiklikler
Sözleşme şartı: 5953 sayılı Kanun'a uygun hizmet sözleşmesi
Meslek etiği: 195 sayılı Kanun'un 49. maddesine göre belirlenen basın ahlak esasları

Önemli bir not: Düzenlemeler değişikliğe açık olduğundan, başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden güncel metni kontrol etmeniz önemlidir.

Basın Kartı Türleri Nelerdir?

Yönetmeliğin 6. maddesine göre beş farklı kart türü vardır . Her türün hitap ettiği kitle ve aranan şartlar farklılık gösterir . Size uygun türü seçmek , sürecin ilk ve en önemli adımıdır .

1. Göreve Bağlı Basın Kartı

Bir medya kuruluşuna bağlı olarak çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarına ve enformasyon görevlilerine verilen karttır. En çok başvurulan kart türü budur; başvuranın genel şartların tamamını karşılaması gerekir. TRT kanalıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı aranmaz .

2. Süreli Basın Kartı

Türkiye'de yerleşik olarak görev yapan, yani görev alanı Türkiye'yi kapsayan yabancı gazetecilere yöneliktir. Kart talep edenin; kuruluşu tarafından görevlendirildiğini belgelemesi , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin olması ve bağlı olduğu kurumun merkez ülkesinin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu sunması gerekir. Kart, görev süresiyle sınırlı olarak verildiği yılın sonuna kadar kullanılabilir.

3. Geçici Basın Kartı

Görev alanı Türkiye'yi kapsamayan ancak haber amacıyla kısa süreliğine Türkiye'ye gelen yabancı medya mensuplarına verilir. Bu kart, görev süresi dikkate alınarak üç ayı geçmemek üzere verilir ve istenirse yalnızca bir kez uzatma yapılabilir.

4. Serbest Basın Kartı

Kısa süreli işsizlik dönemindeki ya da yurt dışında bağımsız çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarının alabileceği karttır. Talebin , en az bir yıl çalışılan kuruluştan ayrıldıktan sonra bir ay içinde yapılması gerekir. Kartın süresi , önceki kart sahipliği süresine göre değişir :

Kart kıdemi 5 yıla kadar olanlara 12 ay süreli kart
5-10 yıl kart sahipliği olanlara 18 aylık kart
10 yılı aşkın kart sahipliği olanlara 24 aylık kart

Yurt dışında serbest gazetecilik yapanlarda bunlara ek olarak çalışma durumunun ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından onaylanması gerekir .

5. Sürekli Basın Kartı

Gazetecilikte 18 yıllık kıdemi bulunan medya mensuplarına ve en az 18 yıl kart taşıyan enformasyon görevlilerine verilen, ömür boyu geçerli karttır. 18 yılın hesaplanmasında serbest kartla geçen dönemlerin azami 24 aylık bölümü hesaba katılır. Bu türde aktif sözleşme şartı aranmaz ; fakat yabancı medya mensuplarına sürekli kart verilmez .

Basın Kartı Almak İçin Gereken Şartlar

Hangi türe başvurursanız başvurun, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki ortak nitelikler esas alınır . Bu koşullardan herhangi biri karşılanmazsa başvuru reddedilir :

18 yaşını doldurmuş olmak.
Asgari lise ya da dengi eğitim kurumu mezunu olmak.
Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak.
Kasten işlenmiş bir suç nedeniyle 5 yıl veya üzeri hapis cezası almamış olmak.
Yönetmelikte tek tek sayılan şantaj, sahtecilik, dolandırıcılık, rüşvet ve benzeri suçlardan mahkûmiyeti bulunmamak.
3713 ve 6415 sayılı kanunlarda düzenlenen terör ve terör finansmanı suçlarından hüküm giymemiş olmak.
5187 sayılı Kanun'un 25. maddesinin ikinci fıkrasındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme yapmış olmak ve mücbir sebepler dışında bir aydan fazla ara vermeden çalışmak.
Gazetecilik dışında bir ticari faaliyet yürütmemek.

Son iki şart ; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için uygulanmaz . Enformasyon görevlisi unvanıyla başvuranlardan bunlara ek olarak görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı talep edilir .

Sahada en çok görülen hata, sözleşmenin fikir işçisi statüsüne uygun düzenlenmemesidir . Beyannameyi doldurmadan önce iş sözleşmenizi işvereninizle birlikte inceleyin.

Kart Alamayacak Olanlar Kimlerdir?

Asıl faaliyeti medya olmayan özel şirketlerin , kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart düzenlenmez . Söz gelimi bir şirketin kurumsal iletişim biriminde çalışan editör, yaptığı iş gazetecilik benzeri olsa da bu belgeye hak kazanamaz.

Medya Kuruluşlarında Aranan Şartlar ve Kontenjanlar

Kişisel şartları taşımak tek başına yetmez; başvuranın işvereni olan medya kuruluşunun da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki şartları karşılaması gerekir. Buna ek olarak kuruluşun türüne ve büyüklüğüne göre kart alabilecek unvan listesi ve kişi sayısı farklılaşır .

Basılı Gazete ve Dergiler

Gazete ve dergilerin ; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa iletmesi, beyannamede belirtilen aralıklarla aksatmadan yayımlanması , ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini üstüne çıkmaması ve içeriklerin üçte birinden fazlasının başka bir yayından kopyalanmamış olması şarttır . Kart kotası, yayının fiziki büyüklüğüne ve yayın aralığına göre değişir; söz gelimi yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru alınmaz .

Haber ve Fotoğraf Ajanslarında Durum

Ajans niteliğindeki kuruluşların; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci çalıştırması ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi imzalamış olması aranır . En az on günlük siyasi yaygın veya bölgesel gazeteyle ya da beş yaygın radyo-televizyonla sözleşmesi olan ve en az on gazeteci çalıştıran ajanslarda kontenjan sınırı bulunmaz.

RTV Kuruluşları

RTV şirketlerinin 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması gerekir . Ülke genelinde yayın yapan kuruluşlarda kontenjan sınırı bulunmaz ; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart verilir . Haber birimi dışında görev yapanlara, unvanları uygun görünse de kart verilemez.

İnternet Haber Sitelerinde Şartlar

Çevrim içi haber yayıncılarının; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa iletmesi, haber paylaşımı amacına yönelik kurulmuş olması, yayının kesintisiz erişime açık olması , özgün ve güncel günlük haber ya da yorum sunması ve yazı ve görsellerin başka yayından aynen alıntı içermemesi zorunludur . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına bağlıdır :

Dört sigortalı gazeteci çalıştıran sitelerde sahibi ile 4 çalışan
Beş ila dokuz sigortalı çalışanı olan sitelerde sahibi ile 9 çalışan
On ve daha fazla sigortalı çalışanı olan sitelerde sınırlama uygulanmaz

İnternet haber sitelerinde kart alabilecek unvanlar arasında geleneksel unvanlara ek olarak video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi yeni medya unvanları da bulunur .

Adım Adım Basın Kartı Başvurusu

Süreç elektronik ortamda yürütülür , İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince takip edilir ve ana hatlarıyla şu aşamalardan geçer:

Kart türünü belirleyin: Durumunuza uygun türün göreve bağlı, serbest ya da sürekli kart olup olmadığını netleştirin.
Belgelerinizi hazırlayın: Vesikalık fotoğraf, en az altı aylık mesleki çalışmaya dair belge ve 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme bilgilerinizi bir araya getirin.
Beyannameyi doldurun: İletişim Başkanlığının internet sitesindeki başvuru beyannamesini elektronik ortamda eksiksiz doldurun ve belgeleri sisteme yükleyin.
İşveren onayı: Çalıştığınız kuruluşun sahibi ya da sicilde kayıtlı yetkilisi beyannamenizi onaylamalıdır; şifreli sistemi kullanan kurumlarda bu adım elektronik ilerler.
Ön inceleme: Bölge müdürlüğü dosyanızı kontrol eder ve gerekirse Adli Sicil, SGK, Basın İlan Kurumu gibi kurumlardan bilgi toplar.
Komisyon kararı: Engel bulunmayan dosyalar Basın Kartı Komisyonuna gönderilir ve başvurunun kabulüne ya da reddine burada karar verilir.
Kartın teslimi: Olumlu karardan sonra kart basılır ve Başkanlığın belirlediği yöntemle teslim edilir.

Ön incelemede şartları taşımadığı görülen başvurular Başkanlıkça reddedilir ve durum beyannamede verilen iletişim bilgileri aracılığıyla başvurana bildirilir. Eksikler giderildiğinde yeniden başvuru yapılabilir .

Yurt dışında ikamet eden Türk gazeteciler , başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa ileterek başvurur . Yabancı gazeteciler ise Başkanlığın sitesindeki farklı bir elektronik formu doldurarak başvurur; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf talep edilir.

Basın Kartı Komisyonu Nasıl Karar Verir?

Basın Kartı Komisyonu, İletişim Başkanlığı temsilcileri, meslek örgütleri, gazeteci sendikası, sürekli kart sahipleri ve akademisyenlerden oluşan bir yapıyla toplam 19 üyeden teşekkül eder. Üyelerin görev süresi iki yıldır.

Olağan toplantılar yılda en az üç defa yapılır; ihtiyaç hâlinde olağanüstü toplanılabilir.
Toplantı için en az 13 üyenin katılımı gerekir; toplantılar uzaktan erişimle de yapılabilir.
Karar için katılanların salt çoğunluğu yeterlidir; çekimser kalmak mümkün değildir.
Dosyalar toplantıdan en az beş gün önce üyelerin incelemesine sunulur.
Ret kararlarının gerekçeleri tutanağa eklenir.

Karar verilirken başvuranın niteliklerine, mesleki çalışmalarına, eserlerine ve ödüllerine ek olarak işvereni olan yayın organının durumunu da dikkate alır . Başvuran bir internet sitesinde çalışıyorsa sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da değerlendirmeye girer . Bu nedenle erişimi zayıf bir sitede çalışmak, kurumsal kriterler tamam olsa bile kararı zorlaştırabilir.

Basın Kartı Ne İşe Yarar?

Kartın en temel faydası, mesleki kimliğin tüm kurumlar nezdinde resmî olarak tanınmasıdır . Bunun yanında mevzuatta açıkça düzenlenmiş bazı kolaylıklar vardır :

Basın trafik kartı: Kart sahipleri isterse trafik kartına başvurabilir; sağlayacağı kolaylıkları Başkanlık ve İçişleri Bakanlığı birlikte tespit eder.
Hizmet damgalı pasaport: Kuruluşlarınca yurt dışına geçici görevle gönderilen kart sahipleri ile Türkiye'de ikamet eden sürekli kart sahipleri, ilgili yönergedeki şartlarla hizmet damgalı pasaport başvurusu yapabilir.
Resmî kimlik niteliği: Kart, tüm resmî ve özel kuruluşlarca kabul edilen resmî bir kimlik belgesidir.
Erişim kolaylığı: Kamu kurumlarının basın etkinliklerinde ve akreditasyonlarda kart, gazeteci olduğunuzu tek başına kanıtlar.

Şu ayrıma dikkat etmek gerekir: Kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin, ihbar süresi gibi gazeteci hakları kart sahipliğinden değil , 5953 sayılı Kanun kapsamındaki iş sözleşmesinden doğar . Henüz kart almamış bir fikir işçisi de bu haklardan yararlanabilir. Belediyelerin veya bazı özel şirketlerin kart sahiplerine tanıdığı indirim veya ücretsiz hizmetler ise kendi kararlarına bağlıdır ; güncel durumu ilgili kurumdan öğrenmeniz en sağlıklısıdır.

Basın Kartı Kaç Yıl Geçerli? Yenileme ve Kayıp Durumu

Yürürlükteki kurallara göre basılan kartın geçerlilik süresi on yıldır . Süresi biten kartlar, sahibinin şartları taşımaya devam etmesi kaydıyla Komisyona gitmeden Başkanlıkça yeniden düzenlenir. Sürekli nitelikteki kart ise ömür boyu verilir ; sadece kartın kendisinin değiştirilmesi söz konusu olabilir .

Kartınızı kaybettiğinizde veya kart yıprandığında Başkanlığa başvurarak yeni kart isteyebilirsiniz . Kartın kaybolması hâlinde başvuruya kaybı belirten tutanak veya kayıp ilanının yer aldığı gazete nüshası ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge eklenir . Bilinmesi gereken bir kısıtlama: kayıp veya yıpranma nedeniyle yeni kart talebi bir takvim yılı içinde en çok iki kez mümkündür .

Maliyet tarafında yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli tahsil edilebileceğini belirtir . Güncel tutar Başkanlıkça ilan edildiğinden, sistemdeki güncel bilgiye bakmanız önerilir.

İade, İptal ve Bildirim Yükümlülükleri

Çalışılan yer veya unvan değiştiğinde, söz konusu değişiklik en geç bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak iletilmelidir. Bu belge; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde en geç bir ay içinde Başkanlığa teslim edilir. Eski kart teslim edilmedikçe yeni başvuru işleme alınmaz .

İptal sebepleri şunlardır:

Kart sahibinin genel şartları taşımadığının veya bu nitelikleri sonradan kaybettiğinin anlaşılması
Çalışılan kuruluşun gerekli kurumsal şartları artık sağlamaması
Kartın başka birine kullandırıldığının tespit edilmesi
Etik ihlaller nedeniyle Komisyonun kartı iptal etmesi

Basın ahlak esaslarının çiğnenmesi gerekçesiyle kartı iptal edilenlere , kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıl geçmedikçe yeniden kart verilemez. Komisyon, olayın niteliğini dikkate alarak yalnızca uyarıyla da yetinebilir . Öte yandan resmî kartı taklit eden kart düzenleyen veya kullananlar hakkında Başkanlıkça suç duyurusunda bulunulur; bu kişilere soruşturma ya da kovuşturma sonuçlanana dek kart verilmez .

Enformasyon Görevlileri, Yayın Sahipleri ve Diğer Özel Durumlar

Yönetmelik yalnızca muhabir ve editörleri kapsamaz; yayın sahipleri, kamudaki enformasyon görevlileri ve medya alanındaki sendika ile dernek yöneticileri de karta başvurabilir. Her grup için ayrı kurallar uygulanır.

Enformasyon Görevlileri

Kamu kurum ve kuruluşlarının yürüttüğü Devlet enformasyon hizmetlerinde çalışan personel , bu sıfatla başvurabilir . Başvuru formunun üst yönetici tarafından onaylanmış olması ve fiilen enformasyon hizmetinde çalışıldığını belgeleyen görev yazısının eklenmesi gerekir . Komisyon bu başvurularda görevin gerçekten medya ile ilgili olup olmadığına dikkat eder ; yalnızca kadro unvanı tek başına yetmez .

Süreli Yayın Sahipleri ile RTV Yönetim Kurulu Başkanları

Gazete, dergi ve internet sitelerinin imtiyaz sahipleri ile RTV kuruluşlarının yönetim kurulu başkanları başvuru yapabilir. Söz konusu yöneticilerde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları aranmaz ; fakat yaş, eğitim ve adli sicil gibi temel koşullar aynen uygulanır .

Medya Alanındaki Sivil Kuruluşların Yöneticileri

Medya sektöründe çalışmaları koşuluyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yönetici konumundaki üyeleri de bu kapsama girer. Buna karşılık kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara kart verilmez .

Başkanlığın Yaptığı Denetimler

İletişim Başkanlığı, kartların geçerliliğini koruyup korumadığını periyodik olarak inceler. Yayın kuruluşları, talep üzerine kart sahibi çalışanlarının adı-soyadı, unvanı, kart numarası ve sözleşme bilgilerini içeren onaylı listeyi iletmekle yükümlüdür . Denetim sırasında mesleki çalışmalar da istenebilir ; bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen kuruluş sahibi uyarılır .

Başvuru Öncesi Kontrol Listesi

Beyannameyi göndermeden önce bu kontrol listesini sırayla gözden geçirmeniz , olası ret kararlarını ciddi biçimde engeller:

18 yaşını doldurdum ve en az lise mezunuyum.
Adli sicilimde engel teşkil eden bir kayıt bulunmuyor.
Sözleşmem 5953 sayılı Kanun'a uygun düzenlendi ve SGK kaydım bu doğrultuda yapıldı.
Son altı aya ait, adımın açıkça göründüğü mesleki çalışmalarımı hazırladım.
Yayın organımın yönetmelikteki nitelikleri taşıdığını teyit ettim.
Pozisyonum, yönetmelikteki unvan listesine uygun.
İade gereken eski bir kartım ya da yapılmamış bir bildirimim bulunmuyor.

Bu maddelerden herhangi birinde tereddüt varsa , eksiği giderdikten sonra başvuru yapmak zaman kazandırır. Nitekim olumsuz sonuçlanan bir talep tekrar başvurmaya engel olmasa da bir sonraki Komisyon toplantısını beklemenizi gerektirir.

Başvurunun Reddedilmesine Yol Açan Hatalar

Reddedilen dosyaların büyük bölümü, aslında önlenebilir eksikliklerden ileri gelir. En sık karşılaşılan sorunlar ve çözüm yolları şöyle sıralanabilir :

Uygun olmayan sözleşme → Sözleşmenin 5953 kapsamında düzenlenmesini başvurudan önce sağlayın.
Eksik iş örneği → Son altı aya ait, size ait olduğu net anlaşılan çalışmaları ekleyin.
Kurumsal eksiklik → İşvereninizin beyanname, düzenli yayın ve asgari çalışan şartlarını karşıladığını doğrulayın.
Bir aydan uzun çalışma boşluğu → İş değiştirirken arayı bir ayı geçirmeyin; geçecekse serbest kart seçeneğini değerlendirin.
Değişikliği bildirmemek → Unvan ya da iş yeri değiştiğinde bir aylık süreyi kaçırmayın.
Kartı elde tutmak → İade gereken durumlarda eski kartı teslim etmeden yeni başvuru yapmayın.

Pratikte şöyle bir tablo sıkça yaşanır: Yerel bir gazetede iki yıl çalışan bir muhabir , işten çıkışının ardından iki ay sonra yeni bir kuruluşta göreve başlıyor. Bir aylık sınır geçtiği için ara vermeden çalışma koşulu bozuluyor . Ayrılıştan sonraki ilk ayda serbest kart talep edilseydi, kart kıdemini kaybetmeyebilirdi .

Haber Sitesi Sahipleri İçin Kart Rehberi

2022'deki yasal düzenlemeden bu yana internet haber siteleri basılı yayınlarla aynı çatı altına alındı ve dijital yayıncıların gazetecileri de kart alabilir duruma geldi. Fakat her haber sitesi doğrudan bu kapsama girmez . Ekibinizin karta başvurabilmesi için şunlara dikkat etmeniz gerekir :

Beyanname verin: Sitenin yayına başlamadan önce Cumhuriyet Başsavcılığına beyanname verilmesi ve alındı belgesinin Başkanlığa iletilmesi gerekir.
Künye: İmtiyaz sahibi, sorumlu müdür ve iletişim bilgilerinin yer aldığı künyeyi güncel tutun.
Sigortalı kadro: 5953 sayılı Kanun kapsamında en az dört sigortalı çalışan, kart başvurusunun asgari eşiğidir.
Özgünlük: Başka yayınlardan aynen alıntı yerine kendi haberlerinizi üretin; alıntılarda kaynak gösterin.
Erişilebilirlik: Mücbir sebepler dışında sitenin sürekli açık kalmasını sağlayacak sunucu altyapısı seçin.
Ziyaretçi verisi: Komisyon trafik verisine baktığı için okur sayınızı ve istatistiklerinizi takip edin.

Bir internet haber sitesi için bu şartların önemli bir kısmı , yayın altyapınızla yakından bağlantılıdır . Mevzuata uygun künye, istikrarlı yayın ve izlenebilir okur verisi, yayıncı açısından ihmal edilmemesi gereken unsurlardır.

Basın Kartı SSS

Kart başvurusunda üniversite diploması şart mı?

Lisans diploması aranmaz. Yönetmelik asgari eğitim şartı olarak en az lise mezuniyetini öngörür; yani lise mezunları da başvuruda bulunabilir. Bununla birlikte Komisyon üretiminizi ve mesleki birikiminizi değerlendirir ; nitelikli iş örnekleri en az eğitim kadar belirleyicidir .

Basın kartı başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır?

Kesin bir süre öngörülmemiştir. Talebiniz önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine alınır . Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için süreç toplantı takvimine göre uzayıp kısalabilir.

Bir kuruma bağlı olmadan kart alınabilir mi?

Bazı durumlarda evet. Serbest basın kartı, en az bir yıllık çalışma sonrası işinden ayrılıp süresinde başvuranlara ve resmî temsilcilik tarafından onaylanan yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere verilebilir . Daha önce hiçbir kuruluşta çalışmamış Türkiye'deki serbest çalışanlar bakımından bu imkân bulunmaz .

YouTuber veya sosyal medya içerik üreticileri basın kartı alabilir mi?

Bağımsız sosyal medya yayıncıları, tek başına bu çalışmalarla kart alamaz . Kart, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri gerektirir . Ancak şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü unvanıyla çalışan biri kart talep edebilir.

Kart için ne kadar ödenir?

Düzenleme, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli alınabileceğini belirtir . Ücretin miktarı ve tahsil şekli Başkanlıkça duyurulur ; bu yüzden son durumu Başkanlığın resmî kanallarından öğrenebilirsiniz .

Basın kartı iptal edilirse ne olur?

Gerekçe ortadan kalkınca yeni bir başvuruda bulunulabilir. Fakat basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıllık süre tamamlanmadan yeni kart düzenlenmez . Yönetmelikte sayılan suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki kayıt silme işlemleri gerçekleşmedikçe kart verilemez.

Yabancı gazeteciler Türkiye'de basın kartı alabilir mi?

Alabilirler. Görev alanı Türkiye'yi kapsayanlara süreli, kısa süreliğine haber amacıyla gelenlere ise geçici basın kartı verilir. Her iki kartta da çalışma izni, görevlendirme belgesi ve takdim mektubu aranır ; yabancılara sürekli kart ve basın trafik kartı düzenlenmez .

Özetle basın kartı almak; resmî düzenlemedeki kişisel şartları taşımak, şartları sağlayan medya kuruluşunda çalışmak ve başvuru dosyasını eksiksiz tamamlamakla gerçekleşir. Kart sahibi olduktan sonra da bildirim yükümlülüklerini ihmal etmemek kartı kaybetmemenin anahtarıdır .

Sorgulama, yenileme ve iptal gibi işlemlere dair detaylı bilgiye ulaşmak için basın kartı rehberine göz atabilirsiniz . Başvuru ve resmî işlemlerde mutlaka İletişim Başkanlığının resmî kanallarını esas alın ; bu rehberdeki açıklamalar yalnızca bilgi vermek içindir ve hukuki danışmanlığın yerine geçmez .

basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı

Report this page

BASıN KARTı NASıL ALıNıR? ŞARTLAR, TüRLER VE BAşVURU REHBERI

Basın Kartı Nasıl Alınır? Şartlar, Türler ve Başvuru Rehberi